Bài viết của Nhất Ngôn

[MINH HUỆ 12-01-2026] Hiện nay rất nhiều người Trung Quốc hiểu sai câu “Người chết vì tiền tài, chim chết vì thức ăn”, do đó cảm thấy rằng: Người xưa chẳng phải cũng vì truy cầu tiền tài, bất chấp cả sinh mệnh của mình đó sao? Thực ra thời cổ đại, câu này không phải là cổ xúy người ta có thể vì tiền mà không từ một thủ đoạn nào, thậm chí trở thành kẻ liều mạng. Chúng ta hãy xem điển cố sau:

Từ xa xưa, có hai người hợp tác lên núi đốt củi làm than hoa. Khi đào lò than, họ đào được một cái hũ châu báu, và vui mừng lắm. Một người nói: “Anh về đem cơm trưa đến đây, tôi ở đây trông coi. Việc đào được hũ châu báu, chớ nói với bất kỳ người nào”.

Thế là một người bèn xuống núi lấy cơm trưa. Người lấy cơm phải hơn nửa canh giờ mới có thể trở lại được. Trong khi chờ đợi, người canh giữ lò than đã nảy sinh ý nghĩ bất chính: Hũ châu báu này nếu thuộc về một mình mình thì tốt biết bao! Nếu phải chia một nửa thì thật không cam lòng! Lòng tham nổi lên, anh ta thầm nghĩ: Sao mình không làm như thế này, đến lúc đó nói là đã xảy ra sự cố thế này, thế thì hũ châu báu này tất cả sẽ quy về mình rồi. Anh ta đã quyết định, và đợi người đem cơm trở lại.

Lại nói về người xuống núi lấy cơm, vì lòng tham nên đã nảy sinh ra ý định độc ác: Bỏ chút thuốc độc vào cơm, là có thể tống cổ người kia đi rồi, một mình mình độc hưởng châu báu, chẳng phải đắc ý lắm sao?

Cuối cùng bữa trưa cũng được đem đến. Người đem cơm vừa mới không để ý một cái liền bị người canh lò than dùng cái cuốc kết thúc tính mạng. Người canh lò đắc ý một mình hưởng thụ thức ăn. Mới ăn được mấy miếng thì bị trúng độc ngã lăn ra đất, cơm văng ra khắp đất.

Mấy con chim nhỏ bay qua, dừng lại bên người chết và mót mấy hạt cơm thừa, và cũng bị chết.

Một vị Thần Tiên tình cờ đi qua, thấy tình cảnh này bèn than rằng: Người chết vì tiền tài, chim chết vì thức ăn!

Rõ ràng vị Thần Tiên là có ý nói rằng: Con người vì tham tiền tài mà sẵn sàng làm chuyện trái với đạo lý của trời đất, còn chim thì để no bụng mà không phân biệt tốt xấu, thật đáng buồn thay!

Văn hóa truyền thống giảng, “Người quân tử yêu thích tiền tài, và dùng Đạo để có được nó. Người phụ nữ đoan trang yêu thích sắc đẹp, và dùng lễ nghi để tiếp nhận”. (Tăng quảng hiền văn). Ý nghĩa là: Người quân tử truy cầu tiền tài, cần thông qua con đường chính đáng, phù hợp đạo nghĩa. Người phụ nữ đoan chính chú trọng vẻ ngoài, hành vi cần phù hợp với lễ nghi, phù hợp với quy phạm đạo đức. Đạo đức và thiện lương là nền tảng làm người, vấn đề tiền tài, sắc đẹp cũng không ngoại lệ.

Về vấn đề tiền tài, Khổng Tử đã giảng rất rõ ràng rằng: “Giàu và sang là thứ mà con người đều mong muốn, không dùng Đạo để có được nó, thì không nhận. Nghèo và hèn là thứ mà con người đều chán ghét, không dùng Đạo để từ bỏ được nó, thì không từ bỏ”. (Luận ngữ – Lý nhân). Ý nghĩa là: tiền tài và địa vị đều là thứ mà con người muốn, nhưng nếu không thể dùng phương thức hợp với đạo nghĩa mà có được nó, thì sẽ không nhận lấy cái giàu sang này. Đây là chân lý làm người.

Nhưng từ khi Giang Trạch Dân nắm quyền, người Trung Quốc đã bước vào thời đại điên đảo thiện ác, đúng sai, càng ngày càng nhiều người cho rằng, tham nhũng, chỉ biết đến lợi, thấy lợi quên nghĩa, dâm loạn, đó mới là bình thường, là lẽ đương nhiên. Thực ra về vấn đề tiền bạc và lợi ích, “lẽ” không phải là đương nhiên như thế – coi tham nhũng là vinh dự, vì tiền mà không từ thủ đoạn, thậm chí giết người, đó đều là những lý lẽ tà vạy, là tà thuyết, hại người hại mình.

Từ việc đêm không cần đóng cửa, trên đường không nhặt của rơi, nhặt được tiền trả lại người đánh mất, kính già yêu trẻ, đến việc lừa đảo bịp bợm thành phong trào, giết người không chớp mắt, bác sĩ bệnh hoạn cùng mưu thu hoạch nội tạng sống, đạo đức đã trượt dốc quá kinh khủng, kinh hoàng. Đây cũng là từng bước từng tấc tuột dốc đến mức độ này. Không thể không suy nghĩ, không thể không kinh hoàng mà thức tỉnh!

Bản quyền © 1999-2026 Minghui.org. Mọi quyền được bảo lưu.

Bản tiếng Hán: https://www.minghui.org/mh/articles/2026/1/12/505033.html

Bản tiếng Anh: https://en.minghui.org/html/articles/2026/1/14/232310.html